Esad'ın büyük Türkiye planı

Siber aktivist grubu Anonymous’un Suriye lideri Beşar Esad’ın ofisinin resmi yazışmalarını sızdırması Batı’nın ekonomik yaptırımlarıyla sarsılan rejimin, ağır yaptırımlarla yaşamaya alışkın müttefiki İran’la görüşmelerine ışık tuttu. İsrail’de yayımlanan sol eğilimli Haaretz gazetesi, başkanlık ofisinde çalışanların e-postalarını hack’leyen Anonymous’un açıkladığı belgeleri mercek altına aldı.

Ankara’ya karşı ortak

8 Aralık 2011 tarihinde İran heyetinin başkent Şam’a ziyaretinin ardından Devlet Başkanlığı İşlerinden Sorumlu Bakan Mansur Azzam’ın kaleme aldığı bir bilgi notunda iki ülkenin Türkiye’nin uyguladığı uçuş ambargosuna karşı ortak hareket etmeyi görüşmesi dikkat çekiyor.

Haaretz’in iddiasına göre İran, Suriye’ye Türk hava sahasını devre dışı bırakarak iki ülke arasında malların gidip gelmesi için hava ve kara koridoru kurulmasını önerdi. Kara koridoru Irak üzerinden geçerek Türkiye’nin olası müdahalesini hukuka aykırı kılacak.

Haaretz’e göre, nükleer programı nedeniyle uluslararası toplumun sert ekonomik yaptırımlarla karşı karşıya kalan Tahran yönetimi Şam’la ikili ticareti geliştirerek iki ülkeye nefes aldırmayı planladı. ‘Muğlak bir dil kullanılan’ belgeden Haaretz’in altını çizdiği bilgiler; İran’ın Suriye’ye et, kümes hayvanları, zeytinyağı ve meyve ihracatına karşı 1 milyar dolardan fazla ödeme yapmayı önermesi ve petrol zengini İran’ın Suriye’den bir yıl boyunca günde 150 bin varil petrol satın almasının görüşülmesi... Gazeteye göre ‘İran’ın ülkesinde bulabileceği temel gıdalara ve petrole ihtiyaç duyduğu şüpheli’.  Belgeye göre İran da Suriye’ye ticari gübre ve petro-kimya sanayisi için gerekli hammaddeleri ihraç edecek. Şam yönetiminin ödemeleri uzun vadede yapmasına olanak tanınarak Esad yönetimi sıkıştırılmayacak.

Türkiye’yi tehdit etmişti

İran’ın Suriye’yi hem maddi hem de askeri açıdan desteklediği uzun zamandır biliniyor. Ankara ve Tahran arasındaki yakın ilişkilere rağmen Suriye’deki kriz iki ülkenin arasını açmıştı. İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Salihi ağustos ayında “Suriye yönetiminde bu vakum oluşursa bölgede benzeri görülmemiş sonuçları olur” diyerek Suriye’nin “hassas komşuları” olduğunu hatırlatmıştı. Türkiye’nin Suriye’deki muhalefete desteğinin devam etmesinin ardından ekim ayında Ayetullah Hamaney’in askeri konulardaki baş danışmanı General Yahya Rahim Safavi Türkiye’nin politikasını gözden geçirmesi gerektiğini söylemişti. General Ankara’nın ABD’nin çizgisinde hareket ettiğini söyleyerek “Aksi takdirde Türkiye İran, Suriye ve Irak gibi komşularından da sert tepki görür, belaya girer” demişti.